|
|||||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||||
|
21 Kasım 2008. Avrupa genelinde meme kanseri geni patentine karşı itiraz: Son karar Avrupa Patent Ofisi (EPO), meme ve yumurtalık kanseri geninin (BRCA1) patentlenmesine karşı açılan davalar hakkındaki son kararını açıkladı. Buna göre karar, ilgili patentlerin garanti altına alındıktan sonra geçen 7 yıl –ve tam olarak BRCA1 geni keşfinden 14 yıl- sonra verilmiş olup, sonuçta bu süreçte şimdiye dek verilmiş olan 3 patentin kapsamları ciddi olarak kısıtlanmıştır. Şu anda patentler sadece sıklıkla Eşkenazi Musevilerinde saptanan iki BRCA1 geni mutasyonunu kapsamaktadır. Bu testleri yapmak isteyen genetik tanı merkezleri, ilgili patentleri göz önüne almak zorundadırlar. Tanı yönteminin iyileştirilmesi için patent sahiplerine daha genel bir patent oluşturmak üzere, 2004 yılında iptal edilen ilk form üzerinde büyük değişiklikler yapma hakkı verilmiştir. Avrupa Patent Ofisi (EPO), bu prosedürün Avrupa hukuk tüzüğü ile uyumlu olduğuna karar vermiş ve bu nedenle patentin iyileştirilmiş halini onaylamıştır. Patentin son hali çok spesifik bir mutasyon tipini içermesi bakımından orjinal haline göre oldukça sınırlandırılmıştır. İlgiçtir ki patentler ne gen dizisini, ne de bu genin herhangi bir muatsyonunun tespitinde kullanılan bir metodu kapsamaktadır. Sadece bu hastalığa sahip kişilerdeki spesifik mutasyon tiplerinin ve bir etnik grupla ilişkilendirilmiş bir kaç spesifik mutasyonun belirlenmesi şeklinde sınırlandırılmıştır. Kararların, bu genlerdeki mutasyonların tanısında kullanılacak genlerin ve yöntemlerin EPO tarafından patentlenebilir olduğunu onayladığı unutulmamalıdır. Ancak yine de kararda varılan nokta bir moleküler genetikçi açısından anlaşılmaktan uzaktır. Ayrıca 7 yıl süren tartışmalar sonucunda bu patentlerin içerikleri açısından alınan son karar, adı geçen buluşların ki sadece belli mutasyonlarla sınırlandırılmıştır ve diğer mutasyonları kapsamamaktadır, pratiğe nasıl yansıtılacığına açıklık getirmemektedir. Bir başka dikkat çeken husus, patentlerin farklı coğrafi kapsama alanlarına sahip olmasıdır, yani patent bazı ülkelerde geçerli iken bazılarında değildir. Bu durum Avrupa’daki patentlerle ilgili daha genel bir problemi de işaret etmektedir. Bu kadar yamalı bir karar sonucunda patentler ülkeden ülkeye değişik etkiler gösterecek, kimilerini hiç etkilemezken diğerlerinde büyük etikler gösterecektir.. Dolayısıyla Avrupalı hastalar genetik testler açısından bir eşitliğe sahip olamayacaklardır. Böylece BRCA1 geni ve genetik test patentleri üzerinde yapılan tartışmalar, EPO nezninde ve varolan patent kanunu çerçevesinde son bulmuştur. Patent sahiplerinin bu himayeyi genişletebilmelerinin bir yolu yoktur. Öte yandan, patentlere ulusal işleyişte itiraz etme ve kısıtlama şansı hala mevcuttur ve tüm patentleri kapsamaktadır. Şüphesiz BRCA veya bunu patentleyen şirket olan ‘Myriad’ adıyla anılan dava patent dünyasını çalkalamıştır. Alınan son kararlar ile davanın sonlanmamış olduğu açıkça görülmektedir. Avrupa düzeyinde dava kapanmış olsa da herkes ulusal düzeyde itiraz etmeye hazırlıklı olmalıdır. Tarihçe: Birçok Avrupa ülkesinde bulunan genetik cemiyetleri ve enstitüler, 2001 yılında BRCA1 geni için verilen 3 patente itiraz ettiler. Daha detalı bilgi için; |
|
 |
||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||
 |
 |
 |
 |
|
|||||||||||||||
 |
|
||||||||||||||||||
