Etik Çalışma Grubu Toplantı Raporu

28 Kasım 2008 TTB-UDEK Çalışma Grupları VI. Genel Kurulu, Ankara

Toplantıya 25 dernek temsilcisi katılmıştır.

Toplantı Gündemi: 
 
1- N.O.Buken, O.Sarıkaya, Y.I.Ülman ve O. İnci tarafından hazırlanan Aydınlatılmış Onam Kılavuzunun (AOK) değerlendirilmesi
2- Diğer etik problem alanları için derneklere önerilecek kılavuz, kaynak/bilgi dosyaları, vb. nin biçiminin tartışmaya açılması
3- Derneklerin yedek ve asil üyelerinin UDEK-ECG'na katilimlari ve iletişim bilgilerinin güncellenmesi
4- ECG'nun diger hedeflerinin ve çalışma programının gözden geçirilmesi
5- Dilek ve Öneriler

Grubun temsilcilerinden Dr. Nuket Ornek Buken yönetimi ve Dr. Ozlem Sarıkaya raportörlüğünü yaptığı toplantının başlangıcında çalışma grubunun önceki çalışmaları hakkında grup bilgilendirildi:

• TTB-UDEK-EÇG'nun Uzmanlık Dernekleri'den aldığı sonuçlara göre belirlediği gereksinimler 5 temel başlıkta toplanmıştır:

1. Aydınlatılmış onam
2. Hasta hakları
3. Hekim ilaç endüstrisi ilişkileri
4. Dernek Etik Kurullarının oluşturulması
5. Sürekli tıp eğitimi ve sürekli mesleki gelişim sürecinden etik eğitimi

• Problem alanlarına yönelik kılavuz, dosya,vb. oluşturarak derneklere çerçeve kaynak metinlerle destek olmak

Dernekler tarafından Ocak 2008'de bildirilen katılımcı isimlerinin güncellemesi için yeni liste oluşturuldu. Bazı katılımcılar daha önce gönderilen mesajları alamadıklarını belirttiler. Katılımcıların dernekleriyle bağlantıya geçerek bildirilen listeden yer alıp almadıklarını kontrol etmeleri ve asil-yedek üyelerden en az biriyle toplantılarda temsil edilmelerinin sağlanması gereği vurgulandı.

Gündem maddelerin tartışılmasına başlandı. İlk gündem N.O.Buken, O.Sarıkaya, Y.I.Ülman ve O. İnci tarafından hazırlanan AOK'nun gözden geçirilerek katkılar değerlendirildi. Bu aşamada grupta aydınlatılmış onamın hekimi yasal süreçlerde koruyan önemli bir kanıt belge işlevi göreceği vurgulandı ve uygulama sürecine dair yaşanan genel problemler ve katılımcıların soruları tartışıldı. Vurgulanan noktalar şu şekilde derlenebilir:

• Hastanın sağlığının geliştirilmesi, tanı, tedavi ve esenlendirme sürecinde hekim-hasta ilişkisi esastır. AOK gerek şartları ve sınırları belirleyen bir kılavuzdur.
• AOK  standartları tanımlayan çerçeve bir dökümandır ve dernekler bu kılavuzu kendi kendi önceliklerine ve özel girişimlerine göre standart formlarını geliştirirken kullanır.
• Derneklerin kendi uzmanlık alanlarına özgü her bir uygulama için geliştirecekleri AOK için EÇG danışmanlık yürütebilir ve bu süreçte EÇG TTB Hukuk Bürosu'nun danışmanlığına başvurur ve desteğinden yararlanır.
• AOK gibi standart formların kullanımları mezuniyet sonrası eğitim sürecindeki gelişmelerle (asistan karnesi, portfolio, vb.) birlikte uygulamaları kolaylaşacaktır.
• AOK'nun uygulamada yerleşebilmesi için hasta ve yakınları dernekleriyle/grupları ile işbirliği yapılabilir.
• Sağlıkta dönüşüm programı sürecinde değişen sosyal güvenlik uygulamaları ve cepten ödemelerle ilgili bilgilendirme ve açıklamaların AOK'larında yer alması önemli olacaktır.  
• AOK'nun kurumlarda uygulanabilmesi için başhekimlikler tarafından onaylanmasının şart olduğu vurgulandı.
• Sorumlu hekime verilecek bir ceza yaptırımının kurumu tarafından ödeneceği ve sonrasında kendisine rücu edileceği açıklandı. Kurum malpraktis sigortasını üstlenebilir, ancak hekimin sigortası bireyseldir. Kurumsal sorunlarda davanın bir sonraki aşamasına geçilir. YOK idari pozisyonlarında olanlar için devreye girer.

Tartışmaların ardından AOK metni üzerinde netleştirme ve düzeltme önerileri yapıldı ve Aydınlatılmış Onam Kılavuzu grupta oylanarak kabul edildi.

İkinci gündem maddesinde yer alan Dernek etik kurulları ile ilgili EÇG'nun ön çalışması özetlendi. Bu konuda Türkiye Biyoetik Derneği ve UNESCO'nun konu ile ilgili çerçeve metinlerinin etik kurullarıyla ilgili kaynaklar olarak işlevsel olacağı, bu anlamda yeni bir kaynak döküman oluşturmaya gerek kalmayabileceği vurgulandı. Bu gündem maddesiyle ilgili tartışmaların bir sonraki toplantıda ele alınması kararlaştırıldı.

Grubun çalışmalarına yönelik elektronik posta üzerinden yazışmaları izleme, temsilciler grubunun (N.O.Buken, O.Sarıkaya, Y.I.Ülman, ve O.İnci) kılavuz ve kaynak metinler üzerine yapacağı çalışmalara geri bildirimde bulunma ve bir sonraki toplantıda görüşme dilekleriyle grup çalışmasını sonlandırdı.